Οι Hi-Tec εφευρέσεις στην αρχαία Ελλάδα

Οι απαρχές της σύγχρονης τεχνολογίας μας

Η έκθεση αυτή αποτελεί μία επιλογή από τα εκθέματα του Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας  Κώστα Κοτσανά (www.kotsanas.com) που λειτουργεί στο Κατάκολο και στην Αρχαία Ολυμπία.
Το μουσείο ξαναζωντανεύει 350 περίπου λειτουργικά ομοιώματα εξαιρετικών εφευρέσεων των αρχαίων Ελλήνων  (από το ρομπότ - υπηρέτρια του Φίλωνος μέχρι τον κινηματογράφο του Ήρωνος και από το αυτόματο ωρολόγιο του Κτησιβίου μέχρι τον αναλογικό υπολογιστή των Αντικυθήρων) που δημιουργήθηκαν κατόπιν πολύχρονης ενδελεχούς έρευνας και μελέτης της αρχαιοελληνικής, λατινικής και αραβικής γραμματείας, των αγγειογραφικών πληροφοριών και των ελάχιστων σχετικών αρχαιολογικών ευρημάτων.
Η έκθεση λειτουργώντας συμπληρωματικά με το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας έχει στόχο να αναδείξει αυτήν τη σχετικά άγνωστη πτυχή του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και να αποδείξει ότι η Τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων λίγο πριν το τέλος του αρχαιοελληνικού κόσμου ήταν συγκλονιστικά όμοια με τις απαρχές της  σύγχρονης τεχνολογίας μας.
Για παράδειγμα οι κοχλίες και τα περικόχλια, οι οδοντωτοί τροχοί και οι κανόνες, οι τροχαλίες και οι ιμάντες, οι αλυσοτροχοί και οι αλυσίδες, τα έμβολα και οι κύλινδροι, τα ελατήρια, οι υδραυλικοί ελεγκτές και οι βαλβίδες, οι προγραμματιστές και οι αυτόματοι πλοηγοί (εξαρτήματα όλα της μηχανής ενός σύγχρονου αυτοκινήτου) είναι μερικά μόνο από τα εφευρήματα των αρχαίων Ελλήνων που αποτέλεσαν τους θεμέλιους λίθους της πολύπλοκης τεχνολογίας τους. Αυτά τα κληροδοτήματα, ίδια και αναντικατάστατα, εξακολουθούν και σήμερα να αποτελούν τα δομικά στοιχεία της σύγχρονης τεχνολογίας μας, η εξέλιξη της οποίας θα ήταν αμφίβολη χωρίς την ανέξοδη και απροβλημάτιστη υιοθέτησή τους. Απλά χρειάστηκε πάνω από μια χιλιετία ωρίμανσης για να επανακτήσει η ανθρωπότητα αυτήν την αξιοθαύμαστη λησμονημένη τεχνολογία.
Η εξερεύνηση αυτής της εποχής που η τεχνολογία αιχμής δεν κατοχυρωνόταν αποδεικνύει περίτρανα πόσα περισσότερα (από όσα νομίζουμε) χρωστά ο σύγχρονος δυτικός τεχνολογικός πολιτισμός  στους Έλληνες.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΚΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΕΥΟΥΣΑΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

  • Ρομποτική
    Η αυτόματη υπηρέτρια του Φίλωνος (το πρώτο λειτουργικό ρομπότ της ιστορίας)
  • Υπολογιστική
    Ο υπολογιστικός μηχανισμός των Αντικυθήρων (ένα ...laptop από την αρχαιότητα)
    Ο «ελληνικός» άβακας
  • Προγραμματισμός
    Το σταθερό αυτόματο θέατρο του Ήρωνος (ο «κινηματογράφος»των αρχαίων Ελλήνων)
  • Αυτοκίνηση και αυτόματη πλοήγηση
    Το κινητό αυτόματο θέατρο του Ήρωνος (το αυτοπλοηγούμενο αυτοκίνητο - κουκλοθέατρο των αρχαίων Ελλήνων)
  • Ατμοκίνηση και αεριοπροώθηση
    Η αιολόσφαιρα του Ήρωνος (η πρώτη ατμομηχανή της ανθρωπότητας)
    Η ιπτάμενη περιστερά του Αρχύτα (η πρώτη αυτόνομη πτητική μηχανή της ανθρωπότητας)
  • Αστρονομία
    Ο αστρολάβος του Πτολεμαίου (το G.P.S. των αρχαίων Ελλήνων)
    Ο τετράντας του Ιππάρχου (ο πρώτος εντοπιστής γεωγραφικού πλάτους καθημερινής χρήσης παγκοσμίως)
    Η πλινθίς του Ιππάρχου
    Η τετραπήχης διόπτρα του Αρχιμήδους
  • Μέτρηση χρόνου
    Το υδραυλικό ωρολόγιο του Κτησιβίου (ένα θαύμα του αυτοματισμού αέναης λειτουργίας χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση)
    Το ξυπνητήρι του Πλάτωνος  (η πρώτη συσκευή αφύπνισης παγκοσμίως)
  • Εργαλεία και μηχανές
    Η μηχανή παραγωγής περικοχλίων του Ήρωνος (ο πρώτος σπειροτόμος της ιστορίας)
    Ο τοξωτός τόρνος
    Ο παντογράφος του Ήρωνος (η πρώτη συσκευή αντιγραφής, μεγέθυνσης και σμίκρυνσης παγκοσμίως)
  • Αυτόματα
    Το υδραυλικό αυτόματο των φθεγγομένων ορνέων και της επιστραφείσης γλαυκός (ο πρώτος αυτοματισμός επαναλαμβανόμενου θεάματος με παραγωγή κίνησης και ήχου)
  • Gadgets
    Η μαγική κρήνη του Ήρωνος (μια «αεικίνητη»συσκευή που παραβιάζει τους νόμους της υδροστατικής)
    Η ευφυής οινοχόη του Φίλωνος (η πρώτη «έξυπνη» συσκευή οικιακής χρήσης στην ιστορία)
    Η «φιλοσοφική λίθος» του Ήρωνος (μια μαγική συσκευή που μετατρέπει το ύδωρ σε οίνο)
    Ο αυτόματος κρατήρας του Φίλωνος (η πρώτη αυτορρυθμιζόμενη συσκευή ελέγχου στάθμης παγκοσμίως)
  • Γεωδαισία και χαρτογράφηση
    Η διόπτρα του Ήρωνος (ένας θεοδόλιχος και ένας χωροβάτης από το.παρελθόν)
    Η υδρόγειος σφαίρα του Κράτη
  • Θρησκευτική τεχνολογία
    Το αυτόματο άνοιγμα θυρών ναού μετά από θυσία στο βωμό του (ο πρώτος κτηριακός αυτοματισμός της ιστορίας)
    Το αυτόματο σπονδείο με κερματοδέκτη (ο πρώτος αυτόματος πωλητής της ιστορίας)
    Ο περιστρεφόμενος μελαγκόρυφος (ένα πουλί που κινείται και κελαηδά)
  • Μουσική
    Η ύδραυλις του Κτησιβίου (το πρώτο πληκτροφόρο μουσικό όργανο της ιστορίας)
    Το μονόχορδο του Πυθαγόρα (το πρώτο επιστημονικό μουσικό όργανο παγκοσμίως)
  • Τηλεπικοινωνίες
    Η πυρσεία του Πολυβίου (η πρώτη μέθοδος κωδικοποιημένης τηλεπικοινωνίας παγκοσμίως)
    Ο υδραυλικός τηλέγραφος του Αινεία (η πρώτη συσκευή τηλεπικοινωνίας παγκοσμίως)
  • Κρυπτογραφία
    Η κρυπτογραφική (Λακωνική) σκυτάλη
    Ο κρυπτογραφικός δίσκος του Αινεία
    Τα δίπτυχα κερωμένα πινακίδια
  • Αθλητική τεχνολογία
    Η ύσπληξ (ο πρώτος αθλητικός μηχανισμός της ιστορίας)
  • Μετρητικά όργανα
    Το οδόμετρον του Αρχιμήδους (ο πρώτος.χιλιομετρητής της ιστορίας)
  • Ανυψωτικές μηχανές
    Η τρίκωλος ανυψωτική μηχανή (ο πρώτος γερανός κατακόρυφης ανύψωσης της ανθρωπότητας)
  • Καταπελτική τεχνολογία
    Ο γαστραφέτης (ο πρώτος καταπέλτης)
  • Υδραυλικές μηχανές
    Ο υδραυλικός κοχλίας του Αρχιμήδους
    Η πυροσβεστική αντλία του Ήρωνος (η πρώτη εμβολοφόρα καταθλιπτική αντλία της ανθρωπότητας)
  • Παιχνίδια στρατηγικής και επίδειξης
    Η κούπα του Πυθαγόρα (η πρώτη εφαρμογή του αξονικού σιφωνίου παγκοσμίως)
    Η "πόλις" (ο πρόδρομος του σκακιού)
    Το οστομάχιον του Αρχιμήδους (το πρώτο παζλ της ιστορίας)

Οπτικοακουστικό υλικό