Οδόμετρο

Προηγούμενo Έκθεμα                                                                                                                   Επόμενο έκθεμα

ΕΚΘΕΜΑΤΑ    >    Μετρητικά όργανα, εργαλεία και μηχανές των αρχαίων Ελλήνων    >   

Οδόμετρο


Μηχανισμός για την ακριβή μέτρηση οδικών αποστάσεων (προδρομικός του ταξιμέτρου).

Αποτελείται από ένα κιβώτιο με συμπλεκόμενους ατέρμονες κοχλίες και οδοντωτούς τροχούς προσαρμοσμένο σε κινούμενο όχημα. Ένας στυλίσκος, επί της πλήμνης του ενός τροχού, μεταφέρει την κίνηση στον οκτασκύταλο πρώτο δίσκο του κιβωτίου ενώ ενσωματωμένα στους άξονες βαθμονομημένα τύμπανα επί της εξωτερικής επιφάνειάς του υποδεικνύουν την διανυθείσα απόσταση.

Η σχέση μετάδοσης στην προτεινόμενη από τον Ήρωνα κατασκευή είναι 1:8:30:30:30 οπότε μια πλήρης περιστροφή του τελευταίου τυμπάνου αντιστοιχεί σε 216000 περιστροφές των τροχών. Με περιφέρεια τροχού 10 πήχεων (διαμέτρου 1,60 μέτρων) η διανυθείσα απόσταση αντιστοιχεί σε 1080 χιλιόμετρα.

Σε μια παραλλαγή του οργάνου ένα βαθμονομημένο τύμπανο έφερε περιφερειακές οπές με σφαιρίδια που όταν κάποια ευθυγραμμιζόταν με αντίστοιχη οπή του κιβωτίου έπεφτε και ένα σφαιρίδιο σε δοχείο προσφέροντας ευχερή καταμέτρηση της απόστασης. Εφευρέτης του οργάνου είναι πιθανότατα ο Αρχιμήδης. (Τζέτζης Ιωάννης, Χιλιάδες 2, 12ος αι. μ.Χ.)

ΠΗΓΕΣ: «Βιτρούβιος, Περί αρχιτεκτονικής, X 9», «Ήρων ο Αλεξανδρεύς, Περί διόπτρας»